Türkiye ayakkabı sanayii, yüksek maliyetler ve artan ithalat baskısı nedeniyle tarihinin en zorlu dönemlerinden birini yaşıyor. Türkiye Ayakkabı Sanayicileri Derneği (TASD) Başkanı Berke İçten, sektörün geldiği noktayı “40 bin Euro’luk makinelerin kilosu 8-9 TL’ye satıldığına şahit oldum. 6,5 milyon Euro’ya kurulan bir tesisin hurda fiyatına gitmesi kadar acı bir tablo olamaz” sözleriyle özetledi.
Fabrikalar Birer Birer Kapanıyor
Son yıllarda maliyet artışlarıyla mücadele eden sektör, 2019’dan sonra yeniden konkordato ve kapanmalarla karşı karşıya. Geçtiğimiz Temmuz ayında Konya merkezli Doğan Çanta konkordato talebinde bulunmuş, sürecin sektöre maliyetinin 1,2 milyar TL olduğu ve 100’den fazla firmanın mağduriyet yaşadığı belirtilmişti. Kırklareli’nde ise yüksek kapasiteli bir fabrikanın, değeri 40-50 bin Euro arasında değişen makinelerini hurda fiyatına bile satmakta zorlandığı ifade ediliyor.
Dış Ticaret Dengesi Tersine Döndü
Bir dönem ihracat fazlasıyla öne çıkan Türk ayakkabı sektörü, artan maliyetler ve ithalat baskısı nedeniyle hızla kan kaybediyor.
-
2022’de 348 milyon dolar dış ticaret fazlası veren sektör,
-
2023’te bu rakamı 148 milyon dolara düşürdü,
-
2024’te ise tablo tamamen tersine dönerek 550 milyon dolar açık verdi.
Bu yılın ilk 7 ayında dış ticaret açığı 437 milyon dolara ulaştı. Aynı dönemde ithal ayakkabıların yurtiçi satışlardaki payı yüzde 7’den yüzde 30’a yükseldi.
“Zaman Aleyhimize İşliyor”
TASD Başkanı İçten, sektörün destek yoksunluğu nedeniyle giderek daha fazla fabrika kaybettiğini vurgulayarak, “Çalışan başına verilen 2 bin 500 TL destek istihdamı korumaya yetmiyor. Krediler ise faiz oranları nedeniyle kullanılamaz durumda. Önlem alınmadıkça her geçen gün bir fabrika daha kapanıyor” ifadelerini kullandı.
“Sporda Tren Kaçtı, Çıkış Deride”
İstanbul Sanayi Odası Yönetim Kurulu Üyesi Hüseyin Çetin, artan işçilik maliyetlerinin Türkiye’yi özellikle spor ayakkabı üretiminde rekabet dışı bıraktığını belirtti. Çetin, “Uzakdoğu’da işçilik 150-200 dolar seviyesinde iken bizde 1200-1500 dolar. Spor ayakkabıda rekabet etmemiz mümkün değil. Ancak Türkiye, deri üretiminde dünyanın en güçlü ülkelerinden biri. İtalya’dan sonra ikinci sıradayız. Çıkışı deri ayakkabı ve moda odaklı üretimde yakalayabiliriz” dedi.
